Saif Zafar Buhari’nin Durrü’l-Mecalis-i Türkî eserinin taşbaskı nüshası üzerine

Öz

Bu çalışmada, Saif Zafar Buhari’nin Durrü’l-Mecalis-i Türkî adlı eserinin taşbaskı nüshasının özellikleri incelenmektedir. Eser, ilk olarak Durrü’l-Mecâlis adıyla Farsça kaleme alınmıştır. Bu eser, Eşan Canobi Sultan Seyyid Hoca İbn Mahmûdhoca Eşan Taşkandî tarafından Farsçadan Türkçeye çevrilmiş ve çeviri sonrası Durrül Majolisi Türki adıyla anılmıştır. Durrü’l-Mecalis-i Türkî taşbaskıı, Buhara bölgesi Abu Ali İbn Sina Kütüphanesi’nde 726 envanter numarasıyla korunmaktadır. Kitap, 1910 yılında Taşkent’te Gulâmi Matbaası’nda yayımlanmış olup, toplam 240 sayfadan oluşmaktadır. Her ne kadar eser Taşkent’te basılmış olsa da, Buhara el yazmaları koleksiyonunda bulunduğundan, araştırmada koşullu olarak “Buhara taşbaskıı” olarak ele alınmaktadır. Makale, literatürde henüz özel olarak monografik araştırma yapılmamış olan Saif Zafar Buhari’nin Durrü’l-Mecalis-i Türkî eserine dair bilgiler sunmaktadır. Eser hakkında kısa bilgiler kütüphane kataloglarında yer almakla birlikte, yalnızca tanımlayıcı nitelikteki makaleler bulunmaktadır; ancak Durrü’l-Mecalis-i Türkî üzerine bağımsız bir araştırma yapılmamıştır. Taşbaskı nüsha otuz üç bölümden oluşmakta olup bu bölümlerde Hz. Muhammed (sav), Hz. Âdem (as), Hz. İbrahim (as), Hz. Musa (as) gibi on iki peygamberin hayatıyla ilgili hikâyeler anlatılmaktadır. Bununla birlikte bu peygamberlerle ilgili hikâyeler kronolojik sırayla verilmemiş; araya “Anne-babaya iyilik etmek, yumuşak söz söylemek ve sevinç vermek” başlıklı didaktik hikâyeler de eklenmiştir. Ayrıca, “Ramazan-ı Şerif’in Faziletleri” ve “Kâbe-i Muazzama’nın Faziletleri” gibi bölümler de eserde yer almaktadır.