Anistas Mari al-Karmali’s research on Sarliya, Bajwan, and Shabaks
DOI:
https://doi.org/10.59402/EE008202511Keywords:
Anistas Mari al-Karmali, Iraq, Mosul, Sarliya, Bajwan, Shabak.Abstract
This study examines the beliefs, worship practices, and traditions of three distinct communities living around Mosul in Iraq: the Sarliya, Bajwan, and Shabak. Based on Anistas Mari al-Karmali’s study of these three communities, his life, works, and his research on these communities in Iraq are evaluated with understanding, interpretive, and critical approaches. al-Karmali’s works on the Yazidis, Abdals, Sarliyya, Bajwan and Shabaks which especially published in the al-Mashriq magazine, are noteworthy. These studies have continued to be a reference source for academic circles for a long time. Anistas Mari al-Karmali is a member of a Catholic family from Eastern and a cleric. Throughout his life, he maintained contact with a wide circle of people through his work on language, literature, religion, and cultural history, primarily in Iraq and Egypt. He has always been known for his close relationships with researchers, and his work has been followed and taken as a reference. His works remain relevant and are still used as reference sources. However, some of the information given about Sufi communities in these works of al-Karmali was not obtained directly from these communities. Therefore, his work may contain untrue and irrational information about these communities, often conveyed by neighboring faith groups and carrying negative connotations. This point should be taken into consideration when referring to his information on the beliefs, practices, and cultural life of these communities. Due to the lack of interest in these issues in Türkiye, his research on Sufi communities has not been consulted much and naturally, this aspect of his work has not been noticed by academic circles.
Downloads
References
Ahmadi, S. (2020). “Building a Corpus for the Zaza–Gorani Language Family”. in M. Zampieri, P. Nakov, N. Ljubešić, J. Tiedemann, & Y. Scherrer (Ed.), Proceedings of the 7th Workshop on NLP for Similar Languages, Varieties and Dialects (pp. 70-78). International Committee on Computational Linguistics (ICCL). https://aclanthology.org/2020.vardial-1.7/
Arslan, M. (2004). Türk Popüler Dindarlığı: Çorum Örneği. (1. bs). DEM Yayınları.
Corbin, H. (1983). Cyclical Time and Ismaili Gnosis. (R. Manheim & J. W. Morris. Çev.; 1st ed). Kegan Paul International.
Corbin, H. (2013). Bir’le Bir Olmak: İbn Arabî Tasavvufunda Yaratıcı Muhayyile. (Z. Oktay, Çev.; 1. bs). Pinhan Yayıncılık.
Couliano, I. P. (1992). The Tree of Gnosis: Gnostic Mythology from Early Christianity to Modern Nihilism, (H. S. Wiesner, Çev.; 1st ed). HarperCollins Publishers.
Çetiner, B. (2022). “Kermelî, Anistâs Mârî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 25, s. 229.
Derviş, S. A. (2025). Mülakat [Ev, iletişim araçları].
el-Azzâvi, A. (1949). El-Kâkaiyye fi’t-Târîh. (1. bs). Şirketü’t-Ticâreti ve’t-Tibâ‘a’l-Mahdûda.
el-Azzâvi, A. (2004). Mevsû‘atu Târîhi’l-‘Irak beyne İhtilâleyn. (1. bs, C. 3). ed-Dâru’l-‘Arabiyye li’l-Mevsû‘at.
el-Gıyâsî, A. bin A. el-Bağdadî. (2010). Târîhu’d-Düvelu’l-İslâmiyye fi’ş-Şark (Târîhu’l-Gıyâsî). (1. bs). Dâru ve Mektebetü’l-Hilâl.
el-Gulâmî, A. (1950). Bekâye’l-Firaki’l-Bâtıniyye fi’l-Musul. (1. bs). Matba‘atü Ümmü’r-Rabî‘în.
el-Kermelî, A. M. (1902). “Tefkihetü’l-Ezhân fî Ta‘rîfi Selâseti Edyân”. el-Meşrik, 5(13), 577-586.
el-Kermelî, A. M. (1909). “El-‘Abdal”. el-Meşrik, 12(3), 194-204.
el-Kermelî, A. M. (2022). “Abdallar” (M. E. Erkaya, Çev.). Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 102, 465-486. https://doi.org/10.34189/hbv.102.026
el-Kermelî, A. M. (1899g). “el-Yezîdiyye: Ahlâkuhüm ve Aksâmu Kabâilihim”. el-Meşrik, 2(16), 731-736.
el-Kermelî, A. M. (1899c). “el-Yezîdiyye: Akâiduhüm fî’l-Mesîhi ve’d-Dîni’l-Mesîhi”. el-Meşrik, 2(7), 309-314.
el-Kermelî, A. M. (1899h). “el-Yezîdiyye: Aslihâtuhüm ve Menâziluhüm ve Târîhu Ahvâlihim”. el-Meşrik, 2(17), 830-836.
el-Kermelî, A. M. (1899e). “el-Yezîdiyye: Merâtibuhüm ve Muharremâtuhüm ve Lübsühüm”. el-Meşrik, 2(12), 547-553.
el-Kermelî, A. M. (1899b). “el-Yezîdiyye: Tarîkatü’l-Yezîdiyye ve ‘Avâiduhüm”. el-Meşrik, 2(4), 151-156.
el-Kermelî, A. M. (1899d). “el-Yezîdiyye: Tavafatuhüm ve Senâcikuhüm”. el-Meşrik, 2(9), 395-399.
el-Kermelî, A. M. (1899a). “el-Yezîdiyye: Tavtiʾe”. el-Meşrik, 2(1), 32-37.
el-Kermelî, A. M. (1899f). “el-Yezîdiyye: Zevâcuhüm ve Defnühüm”. el-Meşrik, 2(14), 651-655.
Eliade, M. (2014). Dinler Tarihine Giriş. (L. Arslan Özcan, Çev.; 1. bs). Kabalcı Yayıncılık.
Erkaya, M. E. (2023). “Seyyid Şemseddin Seyyid Abbas, Dirâsât ani’ş-Şebek: Seyyid Şemseddin Seyyid Abbas. (1971-1973). Dirâsât ani’ş-Şebek. el-İhâ’ Kardaşlık Dergisi, (11, 12, 13)”. (M. E. Erkaya, Çev.). Edeb Erkan, 4, 177-205. https://doi.org/10.59402/EE004202310
es-Sakkâr, S., Gündüz, A., & Sipahioğlu, U. (2020). “Musul”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 31, ss. 361-363.
es-Sarrâf, A. H. (1954). Eş-Şebek. (1. bs). Matba‘atü’l-Me‘ârif.
eş-Şeybî, M. K. (1966). el-Fikrü’ş-Şî‘â ve’n-Neze‘âtü’s-Sûfîyye: Hattâ Metla‘i’l-Karni’s-Sânî ‘Aşer el-Hicrî. (1. bs). Mektebetü’n-Nâhda.
eş-Şeybî, M. K. (1967). Et-Tarîkatü’s-Safeviyye ve Revâsibühâ fi’l-‘Irakı’l-Mu‘assır. (1. bs). Mektebetü’n-Nâhda.
Geertz, C. (2010). Kültürlerin Yorumlanması. (H. Gür, Çev.; 1. bs). Dost Kitabevi Yayınları.
Giddens, A., & Sutton, P. W. (2016). Sosyoloji: 7. Edisyon (M. Şenol, Çev.; 1. bs). Kırmızı Yayınları.
Gündüz, A. (2010a). “Süleymani̇ye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 38, ss. 111-113.
Gündüz, A. (2010b). “Şehri̇zor”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 38, ss. 273-475.
Gündüz, A. (2022). “Kerkük”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 25, ss. 290-292.
Güvenç, B. (2016). İnsan ve Kültür. (1. bs). Boyut Yayıncılık.
Izutsu, T. (2005). İbn Arabî’nin Fusûs’undaki Anahtar-Kavramlar. (A. Y. Özemre, Çev.; 4. bs). Kaknüs Yayınları.
İnalcık, H. (2016). Osmanlı Tarihinde İslamiyet ve Devlet. (1. bs). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Kara, M. (2017). Din, Hayat, Sanat Açısından Tekkeler ve Zaviyeler. (7. bs). Dergâh Yayınları.
Kâşâ, S. (with Azzi, J.). (2016). Eş-Şebek. (1. bs). Dâru li-Ecli’l-Ma‘rife.
Kavak, A. (2017). “Kuzey Irak’ta Tasavvuf ve Tarikatlar”. Akademiar Akademik İslam Araştırmaları Dergisi, 6(2), 15-54.
Kavak, A. (2018). “Anadolu’nun İlim ve Tasavvuf Hayatında Berzencî Ulemâsı”. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 9(20), 421-430.
Kerim, Dr. S. (2025). Mülakat [Ev, iletişim araçları].
Kramers, J. H. (1979). “Sârliye”. İslâm Ansiklopedisi, 2. bs, C. 7, ss. 235-236. Milli Eğitim Basımevi.
Kuşçu, E. (2010). “Gnostik Bilginin Varoluşçu Yorumu”. Milel ve Nihal: İnanç, Kültür ve Mitoloji Araştırmaları Dergisi, 7(1), 163-185.
Mensching, G. (2012). Din Sosyolojisi (M. Aydın, Çev.; 3. bs). Litera Türk Yayınları.
Minorsky, V. F. (1943). “The Gūrān”. Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, 11(1), 75-103.
Minorsky, V. F. (1979a). “Ehl-i Hak”. İslâm Ansiklopedisi, 2. bs, C. 4, ss. 201-207. Milli Eğitim Basımevi.
Minorsky, V. F. (1979b). “Kürtler”. İslâm Ansiklopedisi, (2. bs, C. 6, ss. 1089-1114. Milli Eğitim Basımevi.
Minorsky, V. F. (1979c). “Şebek”. İslâm Ansiklopedisi, 2. bs, C. 11, ss. 371-372. Milli Eğitim Basımevi.
Mir-Hosseini, Z. (1994). “Redefining the Truth: Ahl-i Haqq and the Islamic Republic of Iran”. British Journal of Middle Eastern Studies, 21(2), 211-228.
Moosa, M. (1988). Extremist Shiites: The Ghulat Sects (Contemporary Issues in the Middle East). (1st ed). Syracuse University Press.
Musalı, N. (Direktör). (2013). “Giriş”. İçinde N. Musalı & A. Taşğın (Ed.), Rus Oryantalistlere Göre Ehl-i Hâklar. (1. bs, ss. 13-96). Önsöz Yayıncılık.
Neuman, W. L. (2022). Toplumsal Araştırma Yöntemleri. (E. Akkaş, Ed.; Ö. Akkaya, Çev.; 2. bs). Siyasal Kitabevi.
Sasanî, H. M. (2006). Payitahtın Son Yıllarında Bir Sefir. (H. Uygur, Çev.; 1. bs). Klasik Yayınları.
Schimmel, A. (2018). İslam’ın Mistik Boyutları. (E. Kocabıyık, Çev.; 1. bs). Alfa Yayıncılık.
Taşğın, A. (2012). Irak’ta Mezhep Çatışmaları Arasında Alevîler ve Bektaşîler. (1. bs). Önsöz Yayıncılık.
Tavakkoli, M. R. (2010). Kürdistan Tasavvuf Tarihi. (Mehmet Polat, Çev.; 1. bs). Hivda Yayınevi.
Uluç, A. V. (2010). “Kürtlerde Sosyal ve Siyasal Örgütlenme: Aşiret”. Mukaddime, 2(2), 35-52.
Uludağ, S. (2022). “Keşf”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 25, ss. 315-317.
Ülgener, S. F. (2015). Zihniyet ve Din: İslâm, Tasavvuf ve Çözülme Devri İktisat Ahlâkı. (1. bs). Derin Yayınları.
Yaşaroğlu, M. K. (2004). “El-Meşrik”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 29, ss. 376-377.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Ümit Kaya
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
The copyright of the articles published in Edeb Erkan holds to the author. The authors thus reserve the right to use all kinds of public transmission rights, including reproduction, representation, printing, publication, distribution and transmission via the Internet. Edeb Erkan should be listed as the publishing institution and provided that Edeb Erkan (EE) is referred in the publication. When cited, the name of the journal, the name of the article, the author(s) name, surname, number and publication year should be given.
Authors hold responsibility for their own opinions.
All articles published in this journal are licensed under the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License. The license permits non-commercial re-use of an open access article, as long as the author is properly attributed.
How to Cite
