Research on Qissas about Hz. Ali in Turkic Culture: Türk Kültüründeki Hz. Ali İle İlgili Kıssalar Üzerine Bir Araştırma

Nazım Kairanbayeva; Zubaida Shadkam

doi:10.59402/EE004202305

Authors

Nazım Kairanbayeva Correspondence / https://ror.org/03q0vrn42 https://orcid.org/0000-0002-3408-0876
Zubaida Shadkam https://ror.org/03q0vrn42 https://orcid.org/0000-0003-2080-3671

DOI:

https://doi.org/10.59402/EE004202305

Keywords:

Destan, Jankname, Hz.Ali, Salsal.

Abstract

This study is about a profound exploration of the multifaceted world of Qissas about Hz. Ali within Turkic culture. We seek to untangle the intricate threads of history, language, and spirituality that have interwoven over centuries, shedding light on the enduring resonance of Hz. Ali's legacy within the Turkic world. These narratives stand as repositories of cultural identity and moral guidance, encapsulating the essence of Turkic peoples' connection to their faith and heritage. The scholars of Turkic literature have diligently safeguarded the connection between "janknames" and Hz. Ali, catalyzing a significant transformation in the Turkic worldview. Since the 13th-14th centuries, these narratives have played a pivotal role in Turkic literature, adapting and enduring through generations while retaining their cultural and spiritual significance. "Janknames," deeply rooted in Turkic epics, hold a prominent position in the literary traditions of Turkic-speaking communities, notably among the Azerbaijani, Uzbek, and Turkmen peoples, leaving behind a lasting legacy. In the latter half of the 19th century, Kazakh poets and songwriters turned their attention to this narrative tradition, contributing previously undiscovered works and preserving a rich folklore heritage. This intricate and enduring narrative tapestry bears witness to the profound cultural and spiritual significance of Hz. Ali's legacy within Turkic culture, highlighting its enduring influence on the collective consciousness of Turkic-speaking communities across time and space.

Keywords: Destan, Jankname, Hz.Ali, Salsal.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Adilbayev, А. (2010). Saŋlaq Sahabalar. (Ed. A. Derbisali). Almaty: Islamic Culture and Education Support Fund.

Aykaç, O. (2017). "Hz. Ali-İfrit Cengi nin Yeni Bir Nüshası", Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Dergisi, Sayı 15, ss. 145-154. https://doi.org/10.24082/abked.2017.15.003

Azibayeva B. (2009). Qazaq dastandary. Publ.Baspalar uyi.

Babalar Sözi. (2004). Dini dastandar: 100 tomdyq. V.10. Astana: Foliant.

Babalar Sözi. (2005). Dini dastandar: 100 tomdyq. V.11. Astana: Foliant.

Babalar Sözi. (2005). Dini dastandar: 100 tomdyq. V.15. Astana: Foliant.

Babalar Sözi. (2005). Dini dastandar: 100 tomdyq. V.16. Astana: Foliant.

Çetin, İ. (1997) Türk Edebiyatında Hz. Ali Cenknâmeleri. T.C. Kültür Bakanlığı.

Demir, N. (2011). “Türk Düşünce Dünyas ında Hazret-i Ali”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Sayı 60, ss. 85-104.

Dmitriyev, L.V. (1980). “Opisaniye turkskih rukopisey Instituta Vostokovedenia”. Poetry and comments on poetic compositions. Poetics. V.ІІІ. Nauka.

Hazret Ali. (2015). Religious Sagas. Ed. U. Qalizhanov. Adebiyet Alemi.

Karaoğlan, H. (2015). “Anadolu'da Hz. Ali Tasavvurları: Kahramanmaraş Örneğі”, KSÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 26, ss. 37-70.

Kairanbayeva, N. (2022). The language of the manuscript “Kissa-i Jankname-i Risale-i Shah-i Mardan”. Al-Farabi Kazakh national university. Unpublished Doctoral dissertation.

Kayaoktay, I. (2021). Yeni Bir Nüsha Işığında Eski Anadolu Türkçesi Devri Manzum Hz. Ali Cenk-nâmeleri: Beypazarılı Maâzoğlu Hasan, Selâsil Kalesi Cengi-Cenâdil Kalesi Cengi, Nakîboğlu Taceddin, Aden Kalesi Cengi, Şeyyâd İsâ, Salsâl-nâme (İnceleme-Metin-Tıpkıbasım), DYB Yayınları.

Kayaoktay, I. (2022). Türk Edebiyatında Manzum Hz. Ali Cenk-Nâmeleri ve Ayân-Zâde İbrahim Şükrî'nin Kıssa-i Kan Kalesi ile Hikâye-i Hâver-Zemîn Adlı Mesneviler. Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Basılmamış Doktora Tezi.

Kızıltaş, M. (2021). “Şairi Bilinmeye n Manzum Bir Hz. Ali Cenknâmesi: Hz. Ali’nin Melik İle Cengi”, Edebi Eleştiri Dergisi, Cilt 5, Sayı 1, ss. 57-96. https://doi.org/10.31465/eeder.858768

Küçük, S. (2014). Hz. Ali-İfrit Cenknâmesi. Kesit Yayınları.

Öztürk, A. (2018). “Bilinmeyen bir Hz. Ali Cenknâmesi”, IV. Uluslararası Alevilik Ve Bektaşilik Sempozyumu, ss. 309-331.

Özalp, N.A. (2017). Hz. Ali Cenkleri, 1 . Baskı, Kapı Yay.

Saluk, R. G. (2018). “Hz. Ali Cenknameleri ve Bir metin: “Esed ile Şah-i Merdan Cengi”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Cilt 3, Sayı 85, ss.71-85.

Şener, O. Z. (2021). Dini Tarihi Kaynak lı Olağanüstü Anlatıların Dini Çocuk Edebiyatı Açısından Değerlendirilmesi ve Hz. Ali Cenknameleri'nin incelenmesi. Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. . Basılmamış Doktora Tezi.

Shadkam, Z. & Kairanbayeva, N. (2022). “Kazak Sözlü Geleneğinde Hz. Ali Cenknâmeleri”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, Sayı 101, ss. 169-186. https://doi.org/10.34189/hbv.101.007

Toprak, İ. (2014). Hazreti Ali Cenkleri. Büyüyenay Yayınları.

Tarihten Teolojiye İslam İnançlarında Hz. Ali. (2005). Hazırlayan A.Y. Ocak. Türk Tarih Kurumu Yayınları.