Sheikh Hussein Zahidi and His Work Entitled Silsilat an-Nasab-i Safaviyya
Şeyh Hüseyin Zâhidî ve Silsiletü’n-Neseb-i Safeviyye İsimli Eseri
DOI:
https://doi.org/10.59402/EE004202303Keywords:
Sheikh Hussein Zahidi, Sheikh Safi, Safavids, Ardabil.Abstract
The article discusses the biography and works of Sheikh Hussein Zahidi, one of the authors of the Safavid period, and especially his work entitled Silsilat an-Nasab-i Safaviyya. It is stated that Sheikh Hussein, who we estimate was born in the early 17th century, died in 1689. He is a descendant of the prominent Sufi leader of the 13th century Sheikh Zahid Gilani. Sheikh Zahid is the mentor and father-in-law of Sheikh Safi, the ancestor of the Safavids and the founder of the Ardabil dervish lodge. Sheikh Hussein Zahidi is a historical figure who grew up in the Ardabil region, served the Safavid state and was associated with the Nurbakhshiyya order in Khorasan. He is the author of works on sufism, such as Beyan al-Asrar, Sifat al-Ushshaq and Mashriq al-Anwar. Silsilat an-Nasab-i Safaviyya, which is the main topic of the article, includes the genealogy of the Safavid family and their relationships with the Zahidids. Unlike other historians of the Safavid period, Sheikh Hussein Zahidi wrote a history of the Safavid Sufi order rather than a history of the kingdom. The author has shed light on the development process of Ardabil dervish lodge, especially during the periods of Sheikh Safi, Sheikh Sadraddin, Khwaja Ali Siyahpush and Sheikh Ibrahim Sheikhshah. Although the work was based on Safvat as-Safa by Ibn Bezzaz, one of Sheikh Sadreddin's disciples, it also included a lot of original information. The citation of examples from documents and poems related to the Safavid order is one of the features that enhances the value of the work. The work of Sheikh Hussein Zahidi also provides important information about the position of Sheikh Safi's waqfs in the early 17th century. The article presents the manuscripts, publications, level of research and structure of Silsilat an-Nasab-i Safaviyya, discusses the reasons for writing the work and evaluates its content.
Keywords: Sheikh Hussein Zahidi, Sheikh Safi, Safavids, Ardabil.
Downloads
References
Afşar, İ. vd. (1363). Fihrist-i nüshahâ-yı hattî-i Kitâbhâne-i Millî-i Melik. 5. c. Neşr-i Hüner.
Afşar, İ. vd. (1369). Fihrist-i nüshahâ-yı hattî-i Kitâbhâne-i Millî-i Melik. 7. c. Neşr-i Hüner.
Anzali, A. (2017). “Mysticism” in Iran: The Safavid Roots of a Modern Concept. The University of South Carolina Press.
Arjomand, S. A. (2016). “Safevî Dönemi İran’ında Dinî Taşkınlık (Gulüvv), Sufilik ve Sünnilik (1501-1722)”, Çev. N. Musalı, Cappadocia Journal of History and Social Sciences, Cilt: 7, ss. 160-195.
Bâğbân, H. N. (1395). “Mukaddime-i musahhih”, Hüseyin Pirzade Abdal Zâhidî, Silsiletü’n-Neseb-i Safeviyye, Armağan-ı Tarih.
Bâğbân, H. N. (1396). “Risâle-i Sıfâtü’l-Uşşâk te’lif-i Şeyh Hüseyin Abdal Zâhidî”, Peyâm-ı Bahâristân, Devre-i düvvüm, IX/29, ss. 172-192.
Bayramlı, Z. (2015). Azərbaycan Səfəvi dövlətinin quruluşu və idarə olunmasında türkqızılbaş əyanlarının rolu. Avropa nəşriyyatı.
Bayramlı, Z. (2019a). “Silsilətün-nəsəbi-Səfəviyyə əsəri Azərbaycan tarixinin qaynağı kimi”, Yeni Türkiye Dergisi, Sayı: 107, ss. 97-105.
Bayramlı, Z. (2019b). “Silsilətün-nəsəbi-Səfəviyyə” əsəri Azərbaycan tarixinin qaynağı kimi. Avropa nəşriyyatı.
Browne, E. G. (1917). “The Persian Manuscripts of the Late Sir Albert Houtum-Schindler, K.C.I.E.”, The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, No. 4, pp. 657-694.
Browne, E. G. (1921). “Note on An Apparently Unique Manuscript History of the Safawi Dynasty of Persia”, Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, No. 3, pp. 395-418.
Browne, E. G. (1932). A Descriptive Catalogue of the Oriental Mss. Belonging to the Late E. G. Browne. Completed and edited by Reynold A. Nicholson. Cambridge University Press.
Dânişpejûh, M. T. (1340). Fihrist-i Kitâbhâne-i Merkezî Dânişgâh-ı Tahran. 13. c. Çâphâne-i Dânişgâh-ı Tahran.
Dânişpejûh, M. T. ve Hâkimî, İ. (1346). Nüshahâ-yı hattî. 5. c. İntişârât-ı Dânişgâh-ı Tahran.
Dânişpejûh, M. T. ve Hâkimî, İ. (1362). Nüshahâ-yı hattî. 11-12. c. Müessese-i İntişârât ü Çâp-ı Dânişgâh-ı Tahran.
Ensârî, M. (1389). Tashîh ü tehşiye-i Beyânü’l-Esrâr-ı Şeyh Hüseyn-i Zâhidî. Dânişgâh-ı İsfahan: Dânişkede-i Edebiyyât ü Ulûm-ı İnsânî. Payannâme-i Kârşinâsî-i Erşed.
Envâr, S. A. (1369). Fihrist-i nüsah-ı hattî-i Kitâbhâne-i Millî-i İran. 3. c. Çâphâne-i Armağan.
Erdebîlî, Abdülkâzım Muhammed (1375). “Safvetü’l-Âsâr fî Ahbârü’l-Ahyâr”, be kûşiş-i Mîr Hâşim Muhaddis, Mîrâs-ı İslâmî-i İran, Ed. Resul Caferiyân, 3. c., Kitâbhâne-i Âteyullâhü’l-Uzmâ Maraşî, ss. 197-235.
Erdebîlî, İbn Bezzâz (1373). Safvetü’s-Safâ. Mukaddime ve tashîh: Gulâm Rıza Tabâtabâyî Mecd. İntişârât-ı Peyâm.
Esterâbâdî, Seyyid Hasan b. Murtaza Hüseynî (1366). Târîh-i Sultânî ez Şeyh Safî tâ Şâh Safî. Be kûşiş-i İhsân İşrâkî. Çâphâne-i Behmen.
Gallagher, A. (2011). “Shah Ismail’s Poetry in the Silsilat al-nasab-i Safawiyya”, Iranian Studies, Vol. 44, Issue 6, pp. 895-911.
Gronke, M. (1993) Derwische im Vorhof der Macht: Sozial und Wirtschaftsgeschichte Nordwestirans im 13. und 14. Jahrhundert. Steiner Verlag, 1993.
Hâirî, A. vd. (1347). Fihrist-i Kitâbhâne-i Meclis-i Şûrâ-yı İslâmî. 10. c. Çâphâne-i Meclis.
Hâirî, A. (1376). Fihrist-i Kitâbhâne-i Meclis-i Şûrâ-yı İslâmî. 23 c. Çâphâne-i Meclis.
Horst, H. (1958). “Tîmûr und Hôğa ‘Alî: Ein Beitrag zur Geschichte der Safawiden”, Akademie der Wissenschaften und der Literatur: Abhandlungen der Geistes und Sozialwissenschaftlichen Klasse, Nr. 2, ss. 23-49.
Houtum-Schindler, A. (1897) “Shâh İsma‘îl”, The Journal of Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, No. 1, pp. 114-115.
Hüseynî, S. A. (1365). Fihrist-i nüshahâ-yı hattî-i Kitâbhâne-i Umûmî-i Âyetullahü’l-uzmâ Maraşî. 13. c. Çâphâne-i Hayyâm.
Hüseynî, S. A. (1368). Fihrist-i nüshahâ-yı hattî-i Kitâbhâne-i Umûmî-i Âyetullahü’l-uzmâ Maraşî. 18. c. Çâphâne-i Hayyâm.
Kesrevî, A. (1352). “Azerî yâ zebân-ı bâstân-ı Azerbaycan”, Kârvend-i Kesrevî, Be kûşiş-i Yahya Zekâ, Şirket-i Sehâmî-i Kitâbhâ-yı Cîbî, ss. 317-374.
Khanykov, N. (1852). “Sac d’Ardébil, vers l’an 1209”, Mélanges Asiatiques (Tirés du Bulletin Historico-Philologique de l’Académie Impériale des Sciences), Tome I, pp. 580-583.
Kostıgova, G. İ. (1988). Persidskiye i tadjikskiye rukopisi gosudarstvennoy publiçnoy biblioteki imeni M. E. Saltıkova-Şedrina (Alfavitnıy katalog). Nauçnıy redaktor: A. N. Boldırev. Çast I. Gosudarstvennaya publiçnaya biblioteka imeni M. E. Saltıkova-Şedrina.
Köprülü, M. F. (1928). “Silsiletü’n-Neseb-i Safeviyye”, İstanbul Üniversitesi Türkiyat Mecmuası, Cilt: 2 (1926), ss. 579-581.
Küpeli, Ö. (2010). “Irak-ı Arap'ta Osmanlı – Safevi Mücadelesi (XVI-XVII. Yüzyıllar)”, History Studies, Ortadoğu Özel Sayısı, ss. 227-244.
Leşker-nüvîs, Mirza Hasan Han. Kitâbçe-i Sarîhü’l-Mülk. İran İslâmî Şûrâ Meclisi Ktp., nr. 17228/208393.
Marcinkowski, C. (2012). “Persian Historical Writing under the Safavids”, The Oxford History of Historical Writing, Vol. 3, Ed. by J. Rabasa, M. Sato, E. Tortarolo and D. Woolf, Oxford University Press, pp.173-191.
Mazzaoui, M. (1972). The Origins of the Safawids: Shi’ism, Sufism and the Ghulat. Franz Steiner Verlag GMBH.
Melville, C. (2020). “Shah Abbas’s Patronage of the Dynastic Shrine at Ardabil”, Muqarnas, Vol. 37, Issue 1, pp. 111-138.
Miller, B. V. (1953). Talışskiy yazık. İzdatelstvo Akademii Nauk SSSR.
Minorsky, V. (1954). “A Mongol Decree of 720/1320 to the Family of Shaykh Zâhid”, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, Vol. XVI, No. 3, pp. 515-527.
Musalı, N. (2016). “Şeyh İbrahim Safevî Döneminde Erdebil Tekkesi”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Sayı: 80, ss. 9-30
Musalı, N. (2019). Şeyh Zâhid Geylânî ve Menâkıbı. Hz. Pir Şeyh Şa‘bân-ı Veli Kültür Vakfı Yayınları.
Münşî, İskender Bey Türkmân ve Müverrîh, Muhammed Yusuf (1317). Zeyl-i Târîh-i ‘Âlemârâyı ‘Abbâsî. Be tashîh-i Süheylî Hânsârî. Çâphâne-i İslâmiyye.
Münzevî, A. (1377). Fihrist-i nüshahâ-yı hattî-i Merkez-i Dâiretü’l-Ma‘ârif-i Büzürg-i İslâmî. 1. c. İntişârât-ı Vezâret-i Ferheng ü İrşâd-ı İslâmî.
Nasr, H. (1974). “Religion in Safavid Persia”, Iranian Studies, Vol. 7, Issue 1/2, pp. 271-286.
Newman, A. J. (2006). Safavid Iran: Rebirth of a Persian Empire. I.B.Tauris & Co Ltd.
Petruşevskiy, İ. P. (1947). “Vakufnıye imeniya Ardebilskogo mazara v XVII veke”, Trudı İnstituta istorii imeni A. Bakixanova Akademii Nauk Azerbaydjanskoy SSR, Tom I, ss. 24-41.
Petruşevskiy, İ. P. (1949). Oçerki po istorii feodalnıx otnoşeniy v Azerbaydjane i Armenii v XVI – naçale XIX vv. İzdatelstvo Leningradskogo Gosudarstvennogo Universiteta.
Rahimlü, Y. (1351). “Nigâhî-i tatbîkî be Safvetü’s-Safâ ve Silsiletü’n-Neseb-i Safeviyye”, Mecelle-i Dânişkede-i Edebiyyât ve Ulûm-ı İnsânî-i Dânişgâh-ı Tebriz, No. 24 (104), ss. 451-457.
Quinn, S. A. (2004). "The Silsilat al-Nasab-i Safaviyyah and Safavid Historiography", Hemâyiş-i Safeviyye der güstere-i târîh-i İran-zemin: mecmua-i makālât, İntişârât-ı Dânişgâh-ı Tebriz, pp. 49-65.
Quinn, S. A. & Melville, C. (2012). “Safavid Historiography”, Persian Historiography, Ed. by C. Melville, I. B. Tauris & Co Ltd, pp. 209-257.
Savory, R. (1980). Iran under the Safavids. Cambridge University Press.
Storey, C. A. (1972). Persidskaya literatura: bio-bibliografiçeskiy obzor v tryox çastyax. Perevel s angliyskogo, pererabotal i dopolnil Yuriy Enoxoviç Bregel. Glavnaya Redaktsiya Vostoçnoy Literaturı.
Şah İsmail (2017). Hatâyî Dîvânı. Haz. M. Macit. Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
Şeyhü’l-Hükemâî, İ. (1387). Fihrist-i Esnâd-ı Buka-i Şeyh Safiyeddîn-i Erdebîlî. Kitâbhâne, Mûze ve Merkez-i Esnâd-ı Meclis-i Şûrâ-yı İslâmî.
Şîrâzî, İ. Y. ve Hâirî, A. (1353). Fihrist-i Kitâbhâne-i Meclis-i Şûrâ-yı İslâmî. 3. c. Çâphâne-i Meclis.
Türkmân, İskender Bey Münşî (1382). Târîh-i ‘Âlemârâ-yi ‘Abbâsî. Müellif-i mukaddime ve gerdâverende-i fihrist: Îrec Afşar. 2. c. İntişârât-ı Emîr-i Kebîr.
Yazıcı, T. (1993). “Çârdarb”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 8. c., ss. 226-227
Zâhidî, Şeyh Hüseyin. Meşriku’l-Envâr. İran İslâmî Şûrâ Meclisi Ktp., nr. 933, ss. 1-117.
Zâhidî, Şeyh Hüseyin. Sıfâtü’l-Uşşâk. İran İslâmî Şûrâ Meclisi Ktp., nr. 933, ss. 124-133.
Zâhidî, Şeyh Hüseyin. Silsiletü’n-Neseb-i Safeviyye. İran Milli Ktp., Tahran, F-1202.
Zâhidî, Şeyh Hüseyin. Silsiletü’n-Neseb-i Safeviyye. Rusya Devlet Halk Ktp., St. Petersburg, Xan-92.
Zâhidî, Şeyh Hüseyin (1343). Silsiletü’n-Neseb-i Safeviyye. İntişârât-ı İranşehr.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2023 Namiq Musalı
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
The copyright of the articles published in Edeb Erkan holds to the author. The authors thus reserve the right to use all kinds of public transmission rights, including reproduction, representation, printing, publication, distribution and transmission via the Internet. Edeb Erkan should be listed as the publishing institution and provided that Edeb Erkan (EE) is referred in the publication. When cited, the name of the journal, the name of the article, the author(s) name, surname, number and publication year should be given.
Authors hold responsibility for their own opinions.
All articles published in this journal are licensed under the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License. The license permits non-commercial re-use of an open access article, as long as the author is properly attributed.
How to Cite
