Tasavvuf Tarihinde Hz. Fâtıma’nın İsmini Taşıyan Bazı Velîler ve Karakteristik Vasıfları

Mahmud Esad Erkaya

doi:10.59402/EE005202404

Authors

Mahmud Esad Erkaya Ankara Sosyal Bilimler University https://orcid.org/0000-0003-3981-4688

DOI:

https://doi.org/10.59402/EE005202404

Keywords:

Sufism, Sufi Culture, Hazrat Fatimah, Women Velî, Irfan.

Abstract

Hazrat Fâtimah has an important place in the history of Sufism as the daughter of the Prophet and an exemplary woman velî. In this context, in addition to the Fâṭimas whose stories are mentioned in Sufi sources, the Fâṭimas, who are sometimes praised as a mother, sometimes as the closest wife of a saint, sometimes as the daughter of a Sufi elder, have been understood to have an important place in history both in the upbringing of saints and in the friendships, they established with them. On the other hand, the study tried to determine the exemplary female guardian profile represented by the guardians named Fâṭimah. Considering the guardians named Fâṭimah, it is understood that a female guardian must first have knowledge and wisdom. Practicing what they knew led them to wisdom, and thus, they developed love in their hearts for their Lord, whom they had the opportunity to get to know closely. Women velîs, who spread the remembrance of Allah throughout their lives, gained an exceptional position in society with their personalities representing good morals in their daily lives. With these qualities, they were not only exemplary figures for their society, but also had an impact that will not be forgotten for centuries after them. Their role model was Hazrat Fâtimah.

Keywords: Sufism, Sufi Culture, Hazrat Fatimah, Women Velî, Irfan.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Ahmed b. Hanbel, (2001). Müsnedü’l-İmâm Ahmed bin Hanbel. Müessesetü’r-Risâle.

Bardakçı, M. N. (2005). Türk tasavvuf geleneğinde kadın. Arayışlar-İnsan Bilimleri Araştırmaları-, 7(13), 31-44.

Barkan, Ö. L. (2003). İstilâ devirlerinin kolonizatör Türk dervişleri ve zaviyeler. İçinde C. Çiftçi (Ed.), Tasavvuf Kitabı (ss. 141-191). Kitabevi Yayınları.

Câmî, A. (1998). Nefehâtü’l-üns min hadarâti’l-kuds (S. Uludağ & M. Kara, Ed.; Lâmiî Çelebi, Çev.). Marifet Yayınları.

Cürcânî, Ş. (ty) Mu’cemü’t-ta’rîfât. Muhammed Sıddîk el-Münşâvî Yay.

Çubukcu, H. (2020). Sûfî hikâyelerinde (menkıbelerinde) kadın tasavvuru. e-Şarkiyat: İlmî Araştırmalar Dergisi, 2(27), 193-208. https://doi.org/10.26791/sarkiat.686855

Deylemî, Ş., (1986). el-Firdevs bi-me’sûri’l-hitâb. Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.

Ebû Nuaym el-İsfahânî, A. (1996). Hilyetü’l-evliyâ ve tabakâtu’l-asfiyâ. Dâru’l-Fikr.

Eflâkî, A. (1973). Menâkıbü’l-ârifîn (Âriflerin menkıbeleri) (T. Yazıcı, Çev.). Hürriyet Yayınları.

Eşrefoğlu Rûmî, A. (1874). Müzekki’n-nüfûs. Bosnevî el-Hac Muharrem Efendi Matbaası.

Ferîdüddîn Attâr. (2012). Evliya tezkireleri (S. Uludağ, Çev.). Kabalcı Yayınları.

Güloğlu, N. V. (2007). Tasavvufta kadın ve Ebû Abdurrahman Sülemî’nin Zikru’n-Nisveti’l-Müteabbidâti’s-Sûfiyyât adlı eseri (Tez No. 217376) [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.

Hacı Bektâş-ı Velî. (2014). Velâyetnâme (H. Duran, Ed.). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.

Hacı Bektâş-ı Velî. (2010). Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye (Hacı Bektaş Veli Külliyatı içerisinde) (G. Aytaş, Çev.). Gazi Üniversitesi Türk Kültürü Ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi Yayınları.

Halil b. Ahmed (2003). Kitâbü’l-ayn. Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.

Herevî, A. (1988). Kitâbu Menâzili’s-sâirîn. Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.

Hücvîrî, A. (2010). Keşfu’l-mahcûb (Hakikat Bilgisi) (S. Uludağ, Çev.). Dergâh Yayınları.

İbn Asâkir, A. (1995). Târîhu medîneti Dımaşk (1-I-LXXX). Dâru’l-Fikr.

İbn Manzûr, E. (ts.). Lisânü’l-Arab. Dâru’l-maârif.

İbnü’l-Arabî, M. (1999). el-Fütûhâtü’l-Mekkiyye. Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye.

İbnü’l-Cevzî, A. (2009). Sıfatü’s-safve. Dâru’l-Hadîs.

Kuşeyrî, A. (1422). er-Risâletü’l-Kuşeyriyye. Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye.

Kalafat, Y. (2004). Anadolu’da ulu kadın kişiler ve halk inançları. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 10(32), 37-54.

Mehmed Zihni Efendi. (1982). Meşâhîrü’n-nisâ (B. Çetiner, Ed.). Şamil Yayınevi.

Menâkıb-ı Evhadüddin Kirmânî Tercümesi. Konya İzzet Koyunoğlu Kütüphanesi (no. 13289).

Muhâsibî, H. (t.y.). er-Riâye li-hukûkillah. Şeriketü’l-Kuds.

Nebhânî, Y. (2001). Câmiʿu kerâmâti’l-evliyâ. Merkez Sünnet Berekât Rıza.

Râgıb el-İsfahânî, H. (1412). el-Müfredât fî garîbi’l-Kur’ân. Dâru’l-Kalem.

Fahreddin er-Râzi, M. (1999). Tefsîru’l-Fahri’r-Râzi el-meşhûr bi’t-tefsîri’l-kebir ve mefâtihi’l-gayb. Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî.

Serrâc, A. (2007). el-Lüma‘ fî târîhi’t-tasavvufi’l-İslâmî. Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.

Sülemî, M. (2003a). Tabakâtü’s-sûfiyye (Zikrü’n-nisveti’l-müteʻabbidâti’s-sûfiyyât ile birlikte). Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.

Sülemî, M. (2003b). Zikrü’n-nisveti’l-müteʻabbidâti’s-sûfiyyât (Tabakâtü’s-sûfiyye ile birlikte). Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.

Tatçı, M. (2008). Yûnus Emre Dîvânı. H Yayınları.

Üçer, M. (2017). Halk kültürümüzde Hz. Fâtıma (Fadima Ana). İçinde A. Aksu (Ed.), Cennet kadınlarının seyyidesi Hz. Fâtıma (ss. 185-202). Sivas Belediyesi Yayınları.